02-03-2026

Bouwplannen of omgevingsplan aanpassen nabij landbouwgrond? Let op 'spuitzone'

Heb je bouwplannen in het buitengebied? Of wil je een omgevingsplan aanpassen in de buurt van agrarische gronden? Dan is het goed om te weten dat de afstandszone, of zogenoemde spuitzone, steeds strenger wordt gehandhaafd. “Het kan invloed hebben op de haalbaarheid van je plan én op de gebruiksmogelijkheden van omliggende agrarische percelen”, vertelt Niels Vermeeren, adviseur bij Van Dun Advies.

Wat is een spuitzone?
Een spuit(vrije)zone is de afstand tussen landbouwgronden waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt en gevoelige functies, zoals woningen, tuinen of campings. De gedachte hierachter is:

  1. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet sprake zijn van een goed woon- en leefklimaat.
  2. Tegelijk mogen bestaande agrarische bedrijven niet onevenredig in hun bedrijfsvoering worden beperkt.

Bij plannen wordt 50 meter afstand als toetsing aangehouden. “Is de afstand kleiner dan 50 meter? Dan moesten gemeenten en initiatiefnemers per plan onderbouwen waarom een kortere afstand niet zorgt voor een slecht woon- en leefklimaat. We zien hier nu ontwikkelingen in”, licht adviseur Jelle Pullens van Verschel & Van Dun toe.

Wat zien wij in de praktijk?
Bij ruimtelijke plannen zien de adviseurs de volgende ontwikkelingen:

  • Gemeenten hanteren de afstand steeds strikter. Het wordt lastiger om van de 50 meter af te wijken, ook al ligt er een goed onderbouwd plan met eventueel aanvullende maatregelen.
  • De eerste gemeenten stellen nu hun eigen beleidsregels op over drift en gewasbeschermingsmiddelen. 
  • Plannen lopen vaker vertraging op of moeten worden aangepast door spuitzonering rondom landbouwgronden.
  • In sommige gevallen worden via het omgevingsplan beperkingen opgelegd voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op landbouwgrond.

Dat raakt twee werelden. Niels legt uit: “Aan de ene kant wil je ruimte bieden aan woningbouw of aanpassing van het omgevingsplan. Aan de andere kant wil je voorkomen dat agrarische bedrijven in hun bedrijfsvoering worden beperkt.”

Gezamenlijke opgave
Bij Verschel en Van Dun werken wij dagelijks voor deze twee werelden. Juist daardoor kennen wij de belangen, risico’s en juridische kaders aan beide kanten. “Een belangrijke sleutel zit in tijdig overleg tussen de ontwikkelende partij en agrariër, samen zoeken naar oplossingen en een zorgvuldige onderbouwing”, zegt Jelle. Denk aan:

  • het onderzoeken van maatwerkoplossingen per locatie;
  • het vastleggen van afspraken tussen beide partijen;
  • het onderbouwen van een plan met de juiste ruimtelijke en milieukundige argumentatie.

Zo voorkom je verrassingen in de procedure en vergroot je de kans dat een plan juridisch standhoudt.

Speelt dit bij jou?
Sta je aan de start van een plan of wijziging in het buitengebied? Of zie je een ontwikkeling die invloed kan hebben op jouw agrarische bedrijfsvoering? Houd dan rekening met de ontwikkelingen in de spuitzone.

Voor advies kun je uiteraard contact met ons opnemen. We kijken samen naar de risico’s én de mogelijkheden en helpen om belangen zorgvuldig bij elkaar te brengen.

Ik wil contact